Background

Sporcu Yaralanmaları Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Sporcu yaralanmaları genellikle egzersiz sırasında ya da spor müsabakalarında ortaya çıkmaktadır. Yaralanma çarpışma, darbe alma veya yanlış bir hareket neticesinde oluşabilir. Özellikle çocuklar sporcu yaralanmalarında risk altındadır ama yetişkin sporcularda da sıkça karşımıza çıkmaktadır. Eğer düzenli olarak egzersiz yapmıyorsanız, düzgün ısınma egzersizleri yapmadan spora yapmaya başladıysanız ve karşılıklı fiziksel temasa dayalı bir spor dalıyla ilgiliyseniz, sporcu yaralanmalarında risk altında sayılabilirsiniz.

Yaygın sporcu yaralanmaları: burkulma, bağ zedelenmeleri, kas yırtıkları, kesikler ve sıyrıklar, kafa travmasına bağlı beyin sarsıntıları, göğüs kafesi darbelerine bağlı kaburga yaralanmaları, kırık ve çıkıklar, diz yaralanmaları, rotator manşet yaralanmaları, tendon rüptürleri sayılabilir.

Çok belirgin semptomlara neden olan, ani bir olay sonucu meydana gelmiş akut sporcu yaralanmalarında öncelikle egzersizin durdurulması gerekir. Yaralanmanın kesin nedeni belirlenirken tedavi yöntemine hızla karar verilmesi gerekmektedir.

Kronik sporcu yaralanmaları ise aşırı yüklenim, kullanım nedeniyle zaman içinde oluşan, daha uzun sürede ortaya çıkan hasarlardır. Kronik sporcu yaralanmalarında izlenen ağrılar hafif derecede kendini belli etmeye başlayarak bu soruna neden olan durum düzeltilmediği takdirde iyileşmesi uzun sürebilecek ve uzun süreli tedaviler gerektirecek seviyeye gelebilir.Tamamen iyileşmeyen akut rahatsızlıklar, aşırı spor ya da yanlış uygulamaların da etkisiyle zaman içinde kronik sporcu yaralanmalarına yol açabilir. Teşhis ve tedavisi daha komplikedir. Tekrarlayan travma tendon, kemik ve eklemleri etkilediğinde aşırı kullanım yaralanması gelişir. Kronik sporcu yaralanmalarına en yaygın örnekler meniskus ve kıkırdak yaralanmaları, yüzücü omuzları, aşil tendiniti, lateral,medial epikondilit (tenisçi ve golfçü dirseği), rotator kılıf tendinitleri, stress kırıkları, atletik pubalji gibi hastalıklar sayılabilir.

Sporcu yaralanmaları belirtileri, yaralanma bulunan noktada hızlı bir şekilde ortaya çıkabilir ya da geniş bir sürece de yayılabilir. Yaralanma sırasında alınan minimal tedavi uygulamaları, acıyı öteleyerek uzun süreli sorunlara yol açabilecektir.

Akut ve kronik sporcu yaralanmalarını bir spor hekimi ya da ortopedi uzmanı teşhis edebilir. Fiziki muayene sırasında hastanın tıbbi öyküsünün de dinlenmesi önemlidir. Size nasıl yaralandığınız ve sonrasında neler uyguladığınız sorulabilir. Ağrı bulunan bölgedeki hassasiyet derecesi belirlenerek, sorun olan eklemi ya da uzvu kendiniz hareket ettirmeniz istenebilir. Bununla birlikte hekim tarafından yardımlı şekilde eklem ve uzuv hareket ettirilerek eklem hareket açıklıkları değerlendirilir. Buna pasif (hekim tarafından desteklenen) ve aktif (hastanın kendisi tarafından yapılan) eklem hareket açıklığı denir. Bu alanın nasıl hareket ettiği ya da hareket edemediği incelenir. Teşhis sırasında görüntüleme tekniklerinden de sıklıkla yararlanılmaktadır. İlk aşamada röntgenle sporcuda mevcut kırık ve çıkıklar rahatlıkla tespit edilebilirken, kırık şüphesi olan ya da eklem içi kırıkları değerlendirmede bilgisayarlı tomografi tanı için yardımcı olabilmektedir. Yumuşak doku zedelenmeleri için manyetik rezonans (MR), ultrason gibi görüntüleme tekniklerinden faydalanılmaktadır.

BağlantıSporcu yaralanmalarında tedavi, yaralanmanın bölgesine ve şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Çoğu akut yaralanmalarda dinlenme, buz, bandajlama ve uzvu yükseltme(elevasyon) gibi uygulamalarla ağrı dindirilip sorun çözülebilmektedir. Daha ciddi yaralanmalarda ilaç kullanımı, enjeksiyonlar, fizik tedavi ve cerrahi işlemler gerekebilmektedir. Sporcu yaralanmalarının şiddeti, yaralanmanın zaman içinde iyileşme süreci ameliyatın gerekliliğini belirlemektedir.

Sporcu yaralanmalarında cerrahi işlemler, amatör sporcular için en son tedavi seçeneği olarak tercih edilmekteyken profesyonel futbolcularda spora minimum hasarla çabuk dönüş ve hızlı rehabilitasyon gerekliliğinden dolayı oldukça yaygın bir tedavi seçeneğidir. Sporcular için en çok başvurulan cerrahi işlemler eklemlerdeki hasarlı kıkırdak ve bağların onarımı, tendon yaralanmalarının tamiri, kırık ve çıkıklar olarak sayılabilir. Cerrahi işlemlerde kırılan kemikler anatomik şekilde yeniden hizalanarak plak, vida ya da çivilerle tespit edilirler. Omuz eklem kapsülü yırtıkları, menisküs yırtıkları, ACL (ön çapraz bağ) yırtıkları sıklıkla ameliyat gerektiren sorunlardır, cerrahi müdahale olmadan iyileşmesi çok uzun zaman alabilmekte ya da spora geri dönüşü tamamen olanaksız kılabilmektedir. Operasyonla bu dokular yeniden yapılandırılır(rekonstruksiyon) ve onarılır.

Sporcular için uygulanan ameliyatlarda genellikle açık ameliyattan ve büyük kesilerden kaçınılmaktadır. Küçük kesilerden(1’er cm’lik 2-3 adet) kamera yardımı ile (artroskopik) yürütülen cerrahi işlemler daha yaygın olarak tercih edilmektedir. Bu yöntem hasarlı dokunun çıkarılması veya onarılması için hasar görmemiş olan sağlıklı dokulara minimum hasar veren (minimal invaziv) bir seçenektir.

Genelde sporcu yaralanmalarında en iyi sonucu elde edebilmek ve tamamıyla iyileşebilmek için ameliyat gerekebilmektedir. Teşhis, tedavi vecerrahi işleme kadar geçirilen tüm süreçte, sizin spora en sağlıklı şekilde dönmeniz için gereken tüm işlemler özenle yapılacaktır. Bu sürecin devamında mutlaka uygun zamanlama ve yöntemlerle fizik tedavi ile sağaltım (rehabilitasyon) da bir o kadar önemlidir.

img

Uzman ekibimize ulaşmak için